Hevpeyvîn bi  Hunermendê Kurd Nizar Yosif re

   (Hunermendê kurd di hêla aborî de perîşane)

CanduHuner: Kekê Nizar tu karê xwe bi xwendevanên malpera çanduhuner.com bide naskirin?

Nizar  : Destpêkê ez sipasiya we û vê firsenda ku we dayî min dikim , û sipasiyek taybet ji bû malpera hêja û nûjen Çand û huner(www.canduhuner.com) dikim ya ji min re ev deme veqetandî , da ku ez  xwe li xwendevan in wê yên xoşvî bidim naskirin, ji aliyê xwe ez pêşveçûn û serkeftinê jê re dixwazim û piştevaniya wê bi dilgermî dikim .

CanduHuner: ji kîjan salê ve tu ji bo hunera kurdî xizmetê dikî?

Nizar: Nizanim mebesta we kîjan beşên hunerê ye?Lê bi kurtasî ev demek dirêje, ji nazikiya xortaniya xwe ez hewildanê dikim ku bikarim tiştek nû taybet bixwe bi afirînim ne wekî yên berê afirandî .  ji her beşên hunerê yên ez têde xebatê dikim, liwma nikarim seranser bêjim ji vê salê yan jî vê demê ez xizmetê dikim û didim. Lê hêjaye merev bêjê ji sala 1979 an ve .  

CanduHuner: weke ku tê zanîn tu hem stranbêjî, hem şêwekarî û hem jî helbestvanî

 tu kîjan beşê hunerê bêhtir nêzîkî rihê xwe dibînî?

Nizar: Bi rastî li min girane gotina ev beşê hunerê nêzîktirî mine bihtir ji beşê dîtir. Çinkî huner nayê pîvan bi şihînê kîjan alî serî ji yê din distîne, yan jî  tişteke pêdivî wê kêliyê pê heye  dema qediya di qede, Ew dimîne ser hestên demane yên liser mijarê  hindirê merev de di lepitin û zelaliya bînahiya kesane ji dîtinan re, wê demê hunermend bêyî xwesteka xwe bi awayek siraştî dikevê nava beşa hunerî d . 

Lewra hersê mijar jî di nava mergê min de di kelin .     

CanduHuner : Çima di beşa wênevanî  de berhemên te kêmin ?

Nizar : Bi rastî di serdema salên Heştiyan de wênevaniyê û Mûzîkê rolek mezin lehîstin di jiyana min a wê demê de,  parek bêhtir sitandin ji helbesta stiranbêjî. Wê serdemê bi dehan wêne min çêdikirin lê mixabin ti ji wan berheman bi destê min de nemane, berhemên di hatin holê rêxistinan di birin, li dawiya salên Heştiyê Mûzîkê serî ji wênevaniyê stand liwma berhemên min kêmin, û navbera her çend salan (10 yan 5 yan6) de ez yekî wêne dikim, min  derbarê xwe de pîstûrî kiriye.

CanduHuner : Wan rêxistinan di wan deman de, ti wêneyên te ne weşandin di rojnaman de yan jî di Kovarên xwe de ?

Nizar : li bîra min tê yek ji wan şêweyên ku bi kamirayê dîmen li ber kêşandî, ew jî belav bûn yek ji wan gihabû Europa sala 1998 di Kovara Rewşenbîr de derket, û li rojhilatanavîn gihişte desê min .

CanduHuner:Tu dikarî mijara wê wêneya di kovara Rewşenbîr de derkertî ji me re bêjî ?

Nizar : Belê naverûka wê li ser êşkişandina bindariyê li zindanan bû .

CanduHuner : kîjan hunermendî stranên te yan jî helbestên te gotin e?

Nizar : Ev mijar hinek firehe dema nû û dema kevin, yên min bi xwe aza dayîn wan û yên bêyî min stiran in min birin û gotin. Bê guman  gelekin ez nizanim ji kîjan alî dest pê bikin!  

CanduHuner : Tu bikarî bi kurtasî bêjî gelek başe da ku xwendevanên me keda te bihtir nasbikin ?

Nizar : Belê kelek hêjaye li vir di vê xalê de ez hevalê xwe yê hêja hunermendê nazik  şehîdê nemir Dijwar li bîr bînim yê ku stirana min (Bûm çirak ronî xwîn betrola min )di sala 1985 . Ev stiran li gelek deveran di got bi taybet li konsertên Libnanê, awaza wê ya mine Gotin yên helbestvan û wêjevanê nemir şehîd Zerdeşt Heybet e(Rizgar). Ev stiran hozan Elî Gavan jî di kasêtika xwe de weşandiye, Elî Gavan hêjmarek gelek mezin ji stiranin min  gotine, ( gotin û mûzîk) di 3-4  kasêtên xwe de xwendin e.

Di sala 1986-87 koma Berxwedan hunermendên hêja Xelîl Xemgîn û şehîda nemir Mizgîn bi hevre stirana min(Li warê me cenge xwîn tê rijandin) di kasêta bi navê Egîd e weşandin .

Peywan Arjîn jî 2 stiranin xweş, gotin û mûzîk (Hoy hoy Apê me û partîzanin me çûn bakûr) xwendine û awaza stirana (kelha berxwedanê dêrik)di koma botan de 1990 li Qamişlo xwendiye .

Hozan Eylem( Bûka jiyanê)ew jî gotin û mûzîk yên minin.

Şehîd Çiya (Hevalên qehreman ) )ew jî gotin û mûzîk yên minin .

Hozan Comerd di CD a xwe ya dawî de stirana (Hey dinyayê ax dinyayê) xwendiye .

Hunermend Ganî Nar jî di CD a xwe ya dawî de stirana (Li gundê me dîlane) xwendiye .

Hozan Rozerîn Besta  di CD a xwe ya dawî de stirana (Li bejna te )xwendiye.

                     CanduHuner : Em dixwazin tu bidê xuyakirin ji me re hevdîtin nabera te û wan                       hunermendendan de çêbûye ? yan jî  bêyî hevdîtin stiran gihane wan û xwendine ?

Nizar : Belê hinek ji wan hunermendan ji herêma me bûn, wek şehîd Dijwar û Elî gavan û hinek dengbêjên din min bi nav ne kirin.

Lê Peywan Arjîn min bi xwe stirana( Hoy hoy apê me) dayê lê stirana( Partîzanê me çûn bakûr) bêyî min berye, ewê demê em bi hevre bûn .

Ez û şehîd hozan Mizgîn em bi hevre tevlî konsertê bûn li Libnanê,  ji min re got ez ji vê stiranê hezdikim ku tu bidî min başe emê di koma berxwedan de bixwînin . 

Şehîd hozan Çiya min û wî konserta 15 ê tebaxê li Libnanê sala 1985 an bi hev re lidarxist .

Lê hunermendên din  li Europa min dane wan. Min stiran dane hinek din jî lê hêj ne xwendine.    

CanduHuner: Gelo evan kesan yan jî hunermendan navê te li ser CD an, yan jî Kasêtên xwe nivîsîne ?

 Nizar : Bi rastî pirsek gelek pêwîste, mixabin para bihtir ji wan nav li ber berheman ne nivîsîne,  yek di bêje sûcê çapxanêye, yê din di bêje min nizanîbû ya kêye, lê çewa bê şîrovekirin û gotin bila wesa be, hema her kida nivîskar yan jî hunermendê bi şev û roj ketî di nava mitalan de, givaşa hişê xwe bi hestên xwe yên gerim heta ku berhemek seranser afirandiye, daniyê li ber destê dengbêjekî yan jî hunermendekî  ji bû ku bigihînê guhê guhdaran û pê çanda kurd dewlemendtir bike, li dawiyê dîse jî di bêjim mixabin ew kesana bêyî berpirsyarî nêzîkî wê kedê û alîkariya biromet  dibin, û qîmetê wî û berhema wî bi hêsanî wenda dikin, da ku xwe bi wê berhemê bidê xuyakirin û bikê ked û mafê xwe.

CanduHuner:Ji nişkêve gelek derdikevin bi navê hunermendiyê û dengbêjiyê lê çira wan zû vedimire, tu çewa wê taviya zû di bihûre di nirxînî ?

Nizar : Ez di bêjim hertişta bingehînî temenê wêjî dirêje û dikare xwe bigihûre û biparêze li gorî demê, lewra ew kesê bi bitalentî dibe hunermand û berdewam dike xwedî bingehe bi binyad e,  gerek bête perwerdekirin û şarezakirin, û jêhatina wî ji  wir tê.

Lewma em dibînim huner tove ji temenê zarokîve di hundirê wîde tê çandin, eger ji xwedîkirina malbatê bê, yan  ji dorûber û cîgeh werê, dibe ku siraştî jî be, û rola civakê jî heye. ji vê yekê di her beşên hunerê de mîna zahfin bi taybet di beşa stiranbêjiyê de em tev vê demê bi piratî dibînin her yek radibe û berhemekî çêdike (CD,Vidio klip,,,,,)li gor peyasê hinek derfetên wan yên aborî hene  yan jî modeyê ,,, lê tişta pêwîst di hundirê wan de ( hest , zelalî, giyanê hunerî, bitalentî ) û bingeh ti neye lewma piştî berhemekî yan didûyan valadibin hêz namîne dema wan diçe di cih xwe de dimînin, wekî tovê ne didema xwe de şîn bûyî, yan jî taviyeke derbas dibe .     

CanduHuner: tu rewşa hunera kurdî bi giştî û bi taybetî ya rojavayê kurdistan çawa dibînî?

Nizar : Gihûrtin û pêşketin di her alîyê jiyanê de li teveya cîhanê çêdibin (civakî, aborî ,ramyarî, çandî ), emjî parekin ji vê cîhanê  ew bandûre biher şêwê  erînî yan neyênî li ser me jî dike, lewma di hunera kurdî de gelek gavên baş avêtine û ê bavêjê , taybet bi derketina alavên ragihandinê û bandora wan liser gel û hunermendan , bûne hêzên pêşvebirin û hewildanin afirandinin çandî û hunerî, bi her coreyan .

            Başorêrojava jî girêdayî cîhanê û parçeyên din yê welête ew bandor li wê jî dibin , dibe ku di alînan de kêmtire ew jî sedemên dorpêçkirina tevahiya welêt û derengiya peywendiyan bi cîhanê ve, ew pêşketin gelek nayê xuyakirin. û xalek din jî giring heye derfetên aloziya aboriye di civaka kurde li wir,  pêşketinê bi zû nayînê , minak saz û bizik bihtir hene û amûret (Estroment)ên  cuda jî ji kêmanin  .

            Û rola kesên bi bazara hunerê di lehîzin weke xwediyê prûdektion û tomargehan ji hunermendan hunerek dawetan û rîtimên hercar tên bikaranîn ên sivik û û û û  dixwazin .

            Lewra heta roja meya îro ew rengê rîtima kilasîkî ( yên dawetan) û mûzîka erebî liser wan gelekin, ew wê bandorê li ser guhê guhdaran jî didewimîne, û fêrî wî rengî  kiriye. Lê ev nayê wê watê hunera başorêrojava hemî divê çarçovê deye û hewildanin cor bi cor nînin, belê hene û mûzîka resen jî li berxwe dide û birêdikeve û pêşveçûn heye û berhemên wê gelek dewlemendin li gorî piçûkatiya xwe parça welêt,  ez naxwazim bihtir dirêjbikim  .

CanduHuner : Tu dibînî di alavên ragihandinê de, di mediyayên kurdî de hunermendên başûrêrojava derfet ji wanre heye wekû hunermendên parçeyên din yên kurdistanê û gihane wê radeyê ???

 Nizar : Mixabin gelek kêmin, ev ne ji kêmasiya hêjmarên hunermendaye,  xwedî hêz û derfet gelekin wêjeyî û hunerî, hûn dizanin birayê piçûk tim paşdaye û para wîjî di parvekirinê de hindike weke tê gotin (av her tim di milê kêmde dişkê) .                          

            Hunermendên başûrêrojava yên ku di medyayên kurdan de têne der bi tilyan têne  hêjmartin, û medya jî ji hev ferqin tev ne wekî hevin, lê dîse jî pir kêmin li gorî derfetan sed mixabin !

CanduHuner: di vê cîhana global de çawa kurd dikarin çand û wêjeya xwe bi pêşve bibin?

  Û heya kîjan astê kurd ji teknîkê sûdê werdigrin, weke mînak ji internetê?

Nizar: Hunermendê kurd di hêla aborî de perîşane ez dikarim bêjim nîne! Ji hêla din jî          bazara wî jî nîne, di destê bazara dagirkirandaye , heta miletek winda bibe dûr bikeve ji cîhanê aboriya wî tine dikin li hejarî û perîşaniya xwe li nanê xwe mijol dibe .

           Riya cîhanê vekirye lê berîka kurdan jêre kirtiye .

          Lê dîse malperê kurdan hene hunermend di navdene sûdeke kême li gor yên din,  ji     teknîka tomarkirinê qezenc dikin,  ji pirogiramên dinyayî weke My space, Wikipeddia, ,,,,,,

         hunera xwe didin cîhanê ev tiştek pir başe di nava wande vidio klip û filmên kurdî dibînin û li herderên cîhanê lê temeşedikin lê bi awakî teng û kêm . 

CanduHuner: tu li Kîjan hunerêmendî/a kurd guhdar dikî?

Nizar: Guh û guhdarî kirin navan nasnakin, merc nînin ev kes be yan yê din be, kîbe bila bibe, lê hunera xweş awaz û gotina resen û dengê xweş, û şêweya hunermend tîpê wî rolek giring heye .

           Ez li mûzîka cîhanê jî pir guhdar dikim .

CanduHuner: kengî tu helbestê dinvîsî, gelo? Pêwiste tu xemgîn bî yan kefxweş bî heya ku tu Karibe binvîsî? Meriv dikare heman pirsê ji bo çêkirina tabloyan û awazan jî bik e?

Nizar:  Demek xweser ji bû afirandinê nîne cih û sînor merc û dem jî jêre tuneye, li ser kar    li male, di gerê de, bi şev bi roj . di  xweşî û xemgîniyê de jî merev dikare binivîse dema ku ilham hat çax û demê nasnakê .

            Ev mercên he liser wênevaniyê jî pêktên lê şêwekarî valabûna demê jere dive, da ku wêjevan bikare tişta ku di hişê xwe de wênekirî li ser tabloyê bikar û pêkbînê .  

CanduHuner: Neha çi piroj e di destên te de hene?

Nizar : weke hûn dizanin pirtûka min ya helbestan hate weşandin . ez amadekariya vidio klipekî dikim, û hem jî karûbarê xwe dikim ji bû CD ya teze, stiran in nû pirin hertim amadene  lêêêê ev tevde derfetên aborî jêre divin û ew bi me re ne alîkare hemjî pirsgirêkek mezine, weke tê gotin gelek caran hesabê malê û yê sûkê li hev nayên .

           Hûn jî dizan in dawî ji pirojeyên hunerê û xwestekên hunermendan re nîn in, werîsek bê dawiye dikêje.   

CanduHuner: weke tê zanînin tu yek ji rêvebirê S.Ç.H.R.K  gelo çi pêwistiya hunermendên rojavayê kurdistan bi saziyek e wisa heye  heta ku we pêwistiya damezrandina wê dît?

Nizar : Bê guman hêz hertim di nava yekîtiyê deye nexazim ku ew yekîtî bi hêz be û bikare be mafê herkesî liber çavan re derbasbike. Belav bûn ziyanek mezine bê mefaye hem ji bûyî kes û bûyî giş  yan jî  gel, bi taybet li dervî welêt, ji hevbelabûn dorxistin ne liser hevî, ne nasîn di navbera hunermend û hunerhêz û dengbêjan  û xwedî derfetên hunerî de, bi kurtasî di hemî beşên hunerê de. Ji bûyî van tiştan  van sedeman  pêdivî bi damerizandina vê hevbeşiyê ( nîqabe) me dît,  ji bo yekîtiyek û hevgirtinek di navbera tevahiya hunermendan de çêbe, û bikaribin bi ekrên xwe       rabin bi awayek sazîbûn bi organîze hev bigirin pirsa hev bikin hêzê bidin hev. bi hemî bîranîn in xwe rabin bi şêwir û pirs, daku bihtir xwe di meydanê de bidin pecirandin li hemî kesan .

CanduHuner: gotina te ya dawî  ji bo gelê kurd kekê Nizar û bi taybetî ji bo xwendevanê me çiye?

Nizar:  Hêvîya min serkeftine ji bû wan, bi hevre li benda rojên azanin, bi xwendinê ew rastiyê û vajiyê ji nava hev derdixin,  ji alîkî ew bi xwendin û guhdariyê pêşkeftinê çêdikin, û ji hêleke din rexnevanê herî mezin in kêmasiya karê hunerî dibînin ji bo vê ew dimînin dadvan ê wî karê hunerî yan wêjeyî .

            Xwesteka min ji wan kêmasiyê nexînin di kirîna pirtûkên wêjevanan û CD yên hunermendan de,  ji ber ku yên nivîskar û hunermend bi firotina berhemên xwe dizanin karek pîroz dikin, û yên xwendevan bi kirîna wan berheman pişgitiya wan dikin dihêla aborî de, û ewjî bêguman pêşdikevin .  

Kekê Nizar em li ser navê malpera cenduhuner.com ji bo vî wextê te yê giran buha ku te bi me re parvekir em te spas dikin, û ji bo kar û xebatên te serkeftinê bo te hêvî dikin.

Nizar :ez jî we spas dikim

Canduhuner.com

Xebat Şakir

26.02.2008 Elmanya